16 PHÚT ĐỌC
Tiền không ở trong đầu sẽ không bao giờ ở trong tay!
Bài thi của
Phuong Anh Ngo

Hà Nội, một buổi sáng thật đẹp

ngày 9 tháng 5 năm 2022

Chào tuổi 20 của tôi và của bạn!

Chúng ta đang ở cái độ tuổi vừa hết sự mơ mộng đầy ngọt ngào của những năm tháng trăng tròn dạt dào nhựa sống, thay vào đó là những ý tưởng để khởi nghiệp, để làm giàu hướng đến sự tự do về tài chính, thêm một chút chín chắn hơn vì trách nhiệm đang dần được đặt lên vai mình. Đó chính là lý do tôi dừng lại khi đang hòa mình vào dòng chảy cuộc sống giữa vô vàn áp lực cuốn tôi theo sự trưởng thành để viết cho tuổi 20 của tôi và của bạn những bài học thâm thúy mà tôi đã đúc rút ra được để những năm tháng sau này trên con đường thành công có hình bóng của cả hai chúng ta.

Khởi đầu từ năm 19 tuổi, sau khi đỗ chuyên ngành y đa khoa của một trường đại học cách nhà những vài trăm cây số, tôi quyết định thi lại. Trong khoảng thời gian đó tôi có đi làm thêm vài tháng và cũng để ra cho mình một chút vốn nho nhỏ. Lần đầu tiên những hình ảnh về bảng điện nhuốm những màu cảm xúc khác nhau, những con số thi nhau nhảy nhót trên phim truyền hình Trung Quốc hiện lên trong đầu một đứa trẻ lớp 4 như tôi vô cùng mờ ảo. Thêm vào đó những ý niệm về việc trở nên giàu có chỉ sau một đêm nhờ vào sự tăng giá của cổ phiếu vẫn ám ảnh tôi cho đến tận những năm tháng sau đó. Phải nói là tôi đã bắt đầu đam mê với với việc " chơi chứng khoán" được bắt rễ từ những thương vụ đầu tư chóng vánh trên phim. Và rồi khi trưởng thành hơn tôi nhận ra chẳng có sự giàu có nào đến sau một đêm như vậy cả, nếu có thì cũng chỉ là đám lửa rực đến thiêu rụi tài khoản của bạn mà thôi. Nhận thức được sự khắc nghiệt của thị trường chứng khoán, tôi đã phải trau dồi, tôi luyện cho bản thân những kiến thức cần có để sống sót được trên thị trường. Ban đầu tôi tham gia đầu tư vào các quỹ của SSI-SCA, Dragon Capital, Vina Capital... do e ngại kiến thức còn mỏng nhưng tôi đâu biết rằng ấy lại là một cơ hội béo bở để đầu tư trực tiếp vào chứng khoán khi sức nóng của thị trường đang đạt đỉnh điểm. Đến cuối năm 2021 đầu năm 2022 trở về đây thị trường có những phiên điều chỉnh rất mạnh, tâm thế " bò tót" dần sang tay cho " gấu" khi độ phủ sóng của chứng khoán nguội dần. Mới đầu để vượt qua những đợt giảm điểm đẫm máu, đầy sóng gió tưởng chừng như rất khó khăn lại dễ dàng hơn sau này, khi đã kinh qua những thăng trầm của thị trường. Ấy thế nhưng vẫn còn đó những cơ hội dành cho những người có sự chuẩn bị và dám dấn thân. Nhưng tôi đã không làm như vậy, không một phương án, không một sách lược chi tiết, tôi bỏ qua tất tần tật kiến thức về sóng elliott, fibonacci, nến nhật, mây Ichimoku; tất cả các định nghĩa về EPS, P/E, ROIC, ROE, ROA....; bỏ qua tất cả những chỉ số kĩ thuật như MA, RSI, MACD, Bollinger, PSAR.... mình học trước đó để lên các group "nghe ngóng" tin tức. Hàng loạt các mã được những người tự xưng là chuyên gia hô hào hứa hẹn target này target kia. Và rồi lòng tham cũng đã trực trào làm lu mờ trí tuệ, quật ngã ý chí, đưa đẩy con mắt tôi đến mã ROS thuộc tập đoàn FLC. "Nghiên cứu" một thời gian trên các group, tôi quyết định xuống tiền mà không có một kế hoạch, hay một chỉ báo nào dẫn đường vào đúng ngày định mệnh hôm 10/1. Tôi đặt lệnh vào lúc hơn 1 giờ chiều nhưng mãi đến 2 giờ kém lệnh của tôi mới khớp được do sức nóng tăng kịch trần của ROS. Và chỉ vài phút sau đó, 74,8 triệu cổ phiếu FLC được xả lênh láng kéo theo hầu hết các mã nằm sàn la liệt, ROS cũng không phải ngoại lệ. Cú sốc đầu đời quá nghiệt ngã, đòn giáng chí mạng khiến tôi không kịp chở tay, kẹt hàng do T+3, ROS tiếp tục " lau sàn" 8 phiên tiếp đó. Nhận ra mình đã bị sập bẫy, lỡ tin tưởng vào tay nghề "thuyền trưởng" mà bước lên nhầm con tàu titanic. Ngay sau đó tôi sốc lại tinh thần, việc đầu tiên tôi làm là out tất cả các group liên quan đến chứng khoán, chỉ để lại một kênh theo dõi tin tức, tôi ngồi dậy và viết ra tất cả những bài học xương máu buốt giá tôi vừa học được trong đau đớn.

1. Nên tìm hiểu thật kỹ doanh nghiệp. Hãy đọc tin tức, tiểu sử về doanh nghiệp đó cho đến khi bạn không tìm thấy bất kỳ một thông tin nào khác. Như vậy mới là đủ.

2. Phải làm chủ được tâm lý và cảm xúc. Không fomo, không hùa theo đám đông để chạy theo những " con sóng". Chỉ cần bạn lỡ một nhịp bạn sẽ trở thành người dọn dẹp những tàn tích sau dư chấn của đợt sóng đó.

3. Hãy cẩn thận với những cổ phiếu đầu cơ. Nó sẽ là món hời nếu như bạn có kiến thức và kinh nghiệm. Còn nếu không nó cũng chẳng hơn mấy tờ giấy vụn là mấy.

4. Tinh thần thua đúng còn hơn thắng may. Bạn thua lỗ, không có nghĩa là bạn sai, bạn không sai không có nghĩa là thị trường sai!. Ngã ở đâu phải cố gắng mà vực dậy ở đó. Thất bại không phải là sự lựa chọn, người thất bại là người chưa từng nếm mùi vị thất bại. Thương vụ đầu tư MBB vừa rồi là một ví dụ điển hình, mẫu hình chiếc cốc tay cầm xuất hiện sau khi thoát ra khỏi vùng tích lũy khá lâu từ giữa năm ngoái, trước đó cho thấy cổ phiếu có pha tăng giá rất ấn tượng khoảng 240% từ tháng 4/2020 đến tháng 7 năm sau, đã xuất hiện điểm phá vỡ với khối lượng lớn vào ngày 22/2, kèm theo đó khối lượng tại những phiên rũ bỏ là khá thấp. Cứ ngỡ nếu tuân thủ kỉ luật khi kích hoạt mở vị thế tại điểm pivot thì mọi thứ sẽ diễn ra theo đúng kịch bản. Nhưng ngay cả khi bạn cố gắng bắt trúng điểm pivot thì bạn vẫn lỗ vì sau đó MBB quay đầu giảm giá trở lại vùng hỗ trợ tương đương với đáy tay cầm( tính đến thời điểm đầu tháng 3), bạn cũng đừng vì vậy mà buồn chán, thất vọng, nếu bạn không thử bạn sẽ chẳng biết mình sai hay đúng. Thành công được tạo nên bởi một chuỗi các phép thử và sai, hãy chấp nhận, sửa đổi và tiếp tục nỗ lực vì tôi cũng giống như bạn, chưa thành công cũng chẳng có gì ngoài tuổi trẻ để trau dồi, học hỏi, hoàn thiện bản thân mình hơn.

5. Biết sợ vừa đủ, tham vừa đủ còn để chỗ cho những cơ hội, những ý tưởng mới. Hãy lắng nghe thị trường, đừng bao giờ cố gắng trade trả thù thị trường

6. Đôi khi "đúng sai không quan trọng, quan trọng là đúng thì được bao nhiêu và sai thì mất bao nhiêu"?. Câu chuyện về việc giữ được tiền còn quan trọng hơn cả kiếm ra tiền nhắc chúng ta về một điều không bao giờ được quên đó là : quản trị rủi ro

7. Bài học nào cũng phải trả giá. Theo thống kê cho thấy có đến ít nhất 90% NĐT tham gia đều thua lỗ và 10% còn lại đều đã từng thua đến 90% tổng tài sản. Bắt đầu ngay từ bây giờ, cái giá phải trả cũng sẽ bớt đắt hơn. Trong những năm tháng tuổi trẻ dẻo dai, bền bỉ còn chịu khổ được thì cớ gì lại chọn an nhàn.

8. Cạm bẫy là không thể tránh khỏi. Có những người trở nên trưởng thành hơn, quyết liệt hơn và mạnh mẽ hơn nhưng cũng có những người mãi lụi bại, không thể vượt qua bản ngã của chính bản thân mình. Trở thành ai ấy chính là sự lựa chọn của bạn.

9. Cắt lỗ, cắt lỗ và cắt lỗ. Hãy dứt khoát, thành thật với chính mình, đừng để khoản lỗ gặm nhấm tài khoản của bạn. "Lãi kép tiền bạc đừng lãi kép sai lầm".

10. Đừng bao giờ để một khoản lãi lớn trở thành một khoản lỗ lớn hơn khoản lãi trước đó. Bài học sâu sắc về LDG vẫn còn nguyên giá trị. Cổ phiếu này có thuộc tính đầu cơ khá cao nên việc" mua tin đồn, bán sự thật" vẫn có ý nghĩa hơn việc nhìn vào nội tại công ty. Thế nhưng tôi vẫn rất cẩn trọng mở vị thế chỉ khi giá nằm trên MA20 với một số xác nhận đồng thuận từ các tín hiệu khác. Và rồi đúng như mong ước tôi đã có khoảng lãi 15-20% chỉ trọng vọn vẹn hơn 3 tuần. Tôi để cho lãi chạy mà không biết rằng mức giá đó chạm đúng fibonacci 0,618 , cộng với ảnh hưởng của chính trị, sự bất ổn của TTCK dạo gần đây với một số thông tin bắt bớ lãnh đạo, siết chặt tín dụng bất động sản của phía ngân hàng không chỉ xóa sạch khoản lãi đó mà còn khiến tôi phải mạnh tay cắt lỗ.

11. Một điều nữa, bắt đáy là một trình độ phải tôi luyện rất lâu mà chỉ có những trader chuyên nghiệp, những người kỳ cựu, gạo cội có khả năng" xuất quỷ nhập thần" mới có được. Phần đông còn lại " bắt đáy nào thủng đáy đấy".

12. Và điều quan trọng nhất tôi nhận ra rằng, phải có một kế hoạch cụ thể cho việc giải ngân, vào lệnh và cắt lỗ. Giao dịch tài chính đã quá khó khăn rồi nên bạn cũng không cần phải tăng thêm độ khó bằng cách phớt lờ kỉ luật của những kế hoạch nữa đâu.

Sau khi đã thấm nhuần những bài học sâu sắc đó, tôi xắn tay tập trung nâng cao kĩ năng định giá doanh nghiệp, phân tích kĩ thuật để xác định điểm vào ra. Không lâu sau đó tôi tiếp tục giải ngân ngay trước thềm xung đột Nga - Ukraine diễn ra cuối tháng 2 vừa rồi. Tâm lý lo sợ của nhà đầu tư đã khiến VN Index mất khoảng 20 điểm, lại một lần nữa thị trường được " tắm máu" trong chưa đầy một tháng trở lại đây kể từ biến động tháng một trước đó. May mắn thay danh mục đầu tư của tôi vẫn có màu xanh của sự tăng trưởng. Sau đó một thời gian ngắn, những cái tên trong danh mục đầu tư của tôi được đưa vào danh sách khuyến nghị của những công ty chứng khoán hàng đầu như SSI... với mức giá mục tiêu tăng ít nhất 30%.Đó cũng là minh chứng cho sự trưởng thành trong quá trình chọn lọc cổ phiếu. Và một bài học nữa được rút ra ở đây là hãy " đứng trên vai của người khổng lồ" để thấy thị trường trong một bức tranh toàn cảnh, các yếu tố về chính trị, xã hội, tôn giáo ở ngoài kia sẽ ít nhiều có ảnh hưởng đến thị trường.

Tháng năm đến đem theo câu nói nổi tiếng " sell in May and go away" đừng vì thế mà buông xuôi, cổ xúy mọi thứ đều tồi tệ. Cơ hội vẫn còn phía trước, hãy đưa ra quyết định sáng suốt và vững tay chèo nhé các trader. Tôi biết hơn một tháng trở lại đây là khoảng thời gian khó khăn của tất cả chúng ta, ai nấy đều mệt mỏi khi thấy bảng điện chìm trong sắc đỏ. Nhưng không sao cả, nếu mệt hãy nghỉ một chút rồi chúng ta sẽ cùng đứng dậy đi tiếp.

Tuổi 20 đầy hoài bão, lý tưởng đã đặt nền móng cho tương lai của tôi và bạn sau này. Hi vọng thế hệ các bạn trẻ mai sau hãy đầu tư thật sớm, " hãy trả cho mình trước tiên", khi các bạn đã trang bị đầy đủ kiến thức, sự quyết đoán và tự tin thì đừng ngần ngại mà không bắt đầu ngay bởi có lẽ đó là lúc ngọn lửa hồng của đam mê, nhiệt huyết trong con người bạn bừng sáng nhất. Hãy tập nhìn tiền bằng cái đầu lạnh sáng giá trước rồi mới nhìn bằng mắt bởi " tiền không ở trong đầu sẽ không bao giờ ở trong tay". Đừng để đôi mắt bị đánh lừa bởi chính lòng tham và sự sợ hãi trong con người bạn. Đồng tiền mình làm ra phải thật trong sạch ấy chính là kết tinh của sự trưởng thành qua những lần học hỏi và trả giá. Hãy sử dụng chúng một cách khôn ngoan, phân bổ vốn vào "con lợn đầu tư" theo khẩu vị chịu rủi ro của bạn và đừng quên còn hai con lợn nữa đó là " con lợn từ thiện" và " con lợn tiết kiệm". Hãy dành ra một phần tài trí và sách lược của mình trong những chiến thuật đầu tư dành tặng những mảnh đời bất hạnh ngoài kia như tầng lớp những người giàu có vẫn hay làm. Tất nhiên cũng đừng quên tiết kiệm để phòng thủ nếu như có bị " địch công thành" đấy nhé.

Một lần nữa từ tận sâu trong trái tim tôi luôn hy vọng tất cả các bạn, không riêng gì những sinh viên kinh tế mà cả các bạn trong các ngành nghề khác như bác sĩ, luật sư, kĩ sư, các bạn khối kĩ thuật, công nghệ, giáo viên hãy một lần dám dấn thân, vạch ra những bước đi đầu tiên trên con đường hướng tới sự tự do về tài chính. Điều các bạn đang làm đây sẽ góp phần đặt từng viên gạch cho tượng đài kinh tế của nước nhà, đưa tổ quốc sánh vai với các cường quốc năm châu vì chúng ta là tương lai của đất nước đầy tiềm năng và nghị lực.

Bản thân tôi luôn mong muốn bày tỏ sự ngưỡng mộ đối với thành công của các bạn. Thành Rome không thể xây trong một ngày, giống như không ai một bước lên mây vậy. Lúc thành công đến cũng là lúc chúng ta đã đi qua bao mùa " chứng rụng" .Bạn có thể từ bỏ nhưng đâu nhất thiết là lúc này. Thất bại nếu có cũng chỉ là một hàm của thành công mà thôi, hãy để cho nó trở thành bệ phóng đến tương lai của bạn.

Đầu tư ắt hẳn sẽ có rủi ro nhưng hãy đầu tư " mạo hiểm một cách cẩn thận"

Cảm ơn những bài học mà tôi đã học được từ bạn, từ những người thầy đi trước soi đường chỉ lối. Tuổi 20 của tôi thật hạnh phúc khi là một phần tuổi 20 trong bạn!.

Cảm ơn BTC cuộc thi " Làm giàu tuổi 20" đã cho tôi cơ hội để trải lòng và chia sẻ những gì mình biết đến với các bạn.

Cuối cùng tôi sẽ vô cùng hạnh phúc nếu như được biết câu chuyện của bạn và bản thân tôi rất mong có được những đánh giá, chia sẻ quý báu từ tất cả mọi người.

Thân gửi những cái ôm và sự khích lệ đến tinh thần làm giàu của tất cả các bạn.

Làm giàu tuổi 20

( Tác giả)

Phương Anh

Những bài thi khác
Xem tất cả